Người ta hay ví một công ty, một doanh nghiệp giống như một cơ thể sống. Và vì là cơ thể sống nên sẽ có lúc nó hoạt động ở trạng thái hiệu suất cao nhất, có lúc nó sẽ không hiệu quả, lờ đờ. Tệ nhất, sẽ có lúc nó liên tục gặp vấn đề, các vấn đề ngày càng tệ, ngày càng nghiêm trọng hơn. So sánh như thế, chúng ta hãy thử cùng nhau xem xét liệu có cách nào tự nhiên và đơn giản nhất để “cơ thể sống” (doanh nghiệp) có thể trở lại trạng thái tốt đẹp nhất mà không cần tác động từ bên ngoài hay không?

Dưỡng sinh phương Đông có nhiều nguyên lý, trong đó nổi bật và giản dị nhất lại là một nguyên lý nhiều người biết, nhưng ít người sử dụng tới mức hiệu quả tối đa. Đó là nguyên lý tự động. Nguyên lý này chỉ ra rằng, cơ thể con người có một chế độ tự vận hành tinh vi. Tim không cần ai bảo cũng đập để đưa máu nuôi cơ thể, gan không cần ai nhắc cũng lọc các chất độc từ thức ăn, thận tự động xử lý chất lỏng ra vào cơ thể. Và một cách tổng thể, các bộ phận nội tạng sống hòa thuận cùng nhau, không chen lấn xô đẩy, không chèn lên nhau..

Sâu hơn, cơ chế này được Đạo gia khái quát bằng một câu: “Khí là quan tòa” hay là “tự chữa lành”. Với nguyên lý này, nếu một cơ thể bị bệnh, người ta có thể tự động để nó chữa lành, tự quay lại trạng thái cân bằng hoàn hảo bằng năng lực tự thân rất mạnh vốn có sẵn trong nó. Điều cản trở duy nhất là con người hiện tại vốn không tuân theo tự nhiên. Họ hay dùng ý chí trong mình để áp đặt lên các sự vật hiện tượng quanh mình và chính mình và do vậy, cơ chế này vận hành không đạt hiệu quả..

Cách xử lý đúng đắn là người bệnh phải tập tự giải tỏa lo lắng, tự thả lỏng, cả cơ thể và tâm trí ở mức “tự nhiên như nhiên”. Ở trạng thái đó cơ thể vận hành theo đúng nhu cầu và hiệu quả tối đa trong giới hạn khả năng của nó. Người phương Tây đang dần đi theo xu hướng này, họ đi ra ngoài nhiều hơn, hoạt động theo kiểu bản năng nhiều hơn. Họ tập Thiền, lắng nghe cơ thể nhiều hơn, để nó tự hồi phục,…đại diện cho xu hướng đó là trào lưu dùng thực phẩm chức năng thay cho thuốc,..

Tương tự như thế, tại một số các doanh nghiệp, chúng tôi phát hiện ra khá nhiều vấn đề nội bộ. Hầu như không phòng ban nào phát huy hết năng lực nội tại. Nhưng kỳ lạ là, xét một cách tổng thể, thì doanh nghiệp đó làm việc vẫn ổn, vẫn có lãi, đời sống của cán bộ nhân viên thì cứ tốt lên hàng ngày. Những người quản lý của doanh nghiệp hiểu họ có vấn đề và không tự giải quyết được. Họ nhờ chúng tôi xử lý giúp. Nhưng khi tìm hiểu cụ thể, chúng tôi thấy thực sự khó có phương pháp nào từ bên ngoài có thể tác động vào doanh nghiệp đó mà không gây ra mâu thuẫn hay đổ gãy! Tức là công ty hay doanh nghiệp đó tồn tại và phát triển nhờ chính sự “lộn xộn, không có hệ thống” của nó. Tốt nhất là để nó nguyên như vậy!

Như thế, trong “cơ thể” của bất kỳ doanh nghiệp nào, phải chăng có một cơ chế tự động ổn định? Phải chăng ngoài việc áp dụng các lý thuyết quản trị, chúng ta cần tìm ra và tôn trọng cơ chế có sẵn vốn vẫn giúp doanh nghiệp vận hành trôi chảy các hoạt động của mình một cách tự nhiên nhất?

Tôi đặt câu hỏi này, vì tới nay vẫn còn vô vàn trường hợp không thể giải thích được, khi một doanh nghiệp vẫn phát triển tốt dù rằng nếu áp theo thước đo là các chỉ số quy trình thì nó không đạt được cái nào cả. Nếu đó chỉ là trường hợp thiểu số thì tôi sẽ cố gắng tìm cách lý giải, nhưng đây lại là case của khá nhiều doanh nghiệp Việt!

Sau cùng, tất cả chúng ta đang sống trong một vũ trụ chứa đầy sự vô lý đáng yêu. Nơi Trái Đất đang lơ lửng giữa không trung và chả ai biết lúc nào nó thôi lơ lửng, nhưng ai cũng nghĩ rằng nó sẽ tồn tại mãi mãi, ít ra trong lúc mình còn sống, cũng tức là vĩnh cửu rồi, không phải lo! 😉

Advertisements